Tedaviler
Destekleyici / İdame Tedavisi Nedir?
(Periodontal ve İmplant Takip Programı)
Diş eti hastalıkları ve implant çevresi problemlerinde “tedavi” çoğu zaman tek bir seansla biten bir süreç değildir. Asıl farkı yaratan şey, tedaviyle sağlanan stabilitenin korunmasıdır. Bu korunma sürecine destekleyici / idame tedavisi denir.
İdame tedavisi; diş eti ve implant çevresinde biyofilm birikimini kontrol altında tutmayı, yeni iltihap ataklarını erken yakalamayı ve riskleri yönetmeyi hedefleyen düzenli takip programıdır. Takip planı; kişinin ağız hijyeni, geçmişte periodontitis öyküsü, implant varlığı, sigara/diyabet gibi riskleri, dişlerin/protezlerin temizlenebilirliği ve klinik bulgulara göre hasta ile birlikte şekillendirilir.
Neden idame tedavisi bu kadar önemlidir?
Periodontitis ve peri-implant hastalıklar, çoğu zaman tekrarlama eğilimi olan süreçlerdir. İltihap kontrol altına alınsa bile aşağıdaki değişimler zamanla yeniden başlayabilir:
İdame programı, bu değişimleri erken aşamada yakalayıp küçük müdahalelerle büyümeden kontrol etmeyi amaçlar. Bazı kişilerde idame, “temizlik yaptırmak”tan çok daha fazlasıdır: risk yönetimi ve erken uyarı sistemi gibi çalışır.
İdame tedavisinde neler yapılır?
İçerik kişiye göre değişse de idame randevularında çoğunlukla şu başlıklar değerlendirilir:
1 Klinik kontrol
- Diş eti kanaması ve şişlik var mı?
- Cep derinlikleri ve kanama odakları nasıl?
- Dişlerde hareket artışı veya hassasiyet var mı?
- İmplant çevresinde kanama/akıntı şüphesi var mı?
2 Profesyonel biyofilm kontrolü
- Diş yüzeyi ve diş eti çizgisi çevresinde biriken plak/lekeler uzaklaştırılır.
- Gerekli görülen bölgelerde diş taşı temizliği yapılır.
- İmplant yüzeylerine uygun aletlerle implant çevresi temizlik planlanır.
3 Kişiye özel hijyen optimizasyonu
- Uygun fırça/arayüz fırçası seçimi gözden geçirilir.
- Diş arası temizlik tekniği değerlendirilir.
- Zor alanlara özel mini rutinler planlanır.
Amaç, sürdürülebilir bir alışkanlığı yerleştirmektir.
4 Risk faktörlerinin yeniden değerlendirilmesi
- Sigara kullanımı, diyabet kontrolü, ağız kuruluğu gibi başlıklar değerlendirilir.
- Diş sıkma–gıcırdatma şüphesi ve oklüzal yük faktörleri ele alınır.
- Protez/kaplama konturları kontrol edilir (temizlik engeli var mı?).
İdame sıklığı ne olmalı?
Bu sorunun tek bir cevabı yoktur. En pratik yaklaşım: risk temelli takip. Genel bir çerçeve olarak düşük riskli kişilerde daha seyrek, orta–yüksek riskli kişilerde daha sık takip planlanır. “Kim düşük, kim yüksek risk?” sorusu; kanama düzeyi, cep derinliği, geçmiş kemik kaybı, sigara, diyabet, implant varlığı ve hijyenin sürdürülebilirliği gibi kriterlerin birlikte değerlendirilmesiyle netleşir.
Özellikle geçmişte periodontitis öyküsü olanlarda, birden fazla implantı olanlarda, kanaması kolay başlayan veya hijyeni zor olan kişilerde daha sık idame planı gerekebilir.
İdameyi aksatınca ne olur?
İdame aksadığında sorun “bir anda” ortaya çıkmayabilir; ama zamanla biyofilm birikimi artar, kanama/şişlik tekrarlar, cep derinlikleri yeniden artabilir ve implant çevresinde mukozitis başlayabilir. Bazı bölgeler, “geri dönüşü daha zor” bir faza ilerleyebilir. Bu yüzden idame, çoğu kişi için “isteğe bağlı lüks” değil, tedavinin devamı olarak düşünülür.
Evde bakım: İdameyi güçlü yapan temel alışkanlıklar
Profesyonel takip kadar ev rutinleri de belirleyicidir:
Burada amaç “kusursuz” değil; istikrarlı olmaktır.