Diş splintleme, farklı amaçlarla kullanılan bir “destek” yaklaşımıdır. Bazı durumlarda diş sıkma–gıcırdatma (bruksizm) şüphesi olan kişilerde dişleri korumak için gece plağı (oklüzal splint) planlanabilir. Bazı durumlarda ise periodontitis sonrası hareketi artmış dişleri daha stabil hale getirmek için dişlerin birbirine sabitlenmesi (periodontal splint) gündeme gelir. İki yaklaşım farklıdır; ortak nokta, amaçlarının “dişleri daha korunaklı ve yönetilebilir” hale getirmek olmasıdır.

Splint kararında tek bir doğru yoktur: şikâyet, riskler, ağız içi bulgular, dişlerin durumu ve kişinin beklentileri birlikte değerlendirilir. Yol haritası hasta ile birlikte planlanır.

1) Gece Plağı (Oklüzal Splint) Nedir?

Gece plağı, özellikle uyku sırasında diş sıkma–gıcırdatma eğilimi olan kişilerde, dişlerin doğrudan birbirine sürtünmesini ve aşırı kuvvetlerin zararını azaltmayı hedefleyen koruyucu bir apareydir. Amaç genellikle:

• Dişlerde aşınma, çatlak, kırık riskini azaltmaya yardımcı olmak
• Çiğneme kaslarında sabah hissedilen yorgunluk/gerginlik şikâyetini azaltmaya katkı sağlamak
• Mevcut restorasyonları (dolgu/kaplama) korumaya destek olmak
• Bazı kişilerde çene eklemi şikâyetlerini yönetmede destekleyici olmak (vaka bazlı)

2) Periodontal Splint (Dişlerin Birbirine Sabitlenmesi) Nedir?

Periodontitis nedeniyle destek dokusu azalmış dişlerde zaman zaman hareket (mobilite) artabilir. Bazı vakalarda bu hareket; çiğneme konforunu azaltabilir, hassasiyeti artırabilir veya kişinin “dişim sallanıyor” kaygısını yükseltebilir. Bu tür durumlarda hekim, belirli dişleri birbirine bağlayarak daha stabil bir yapı oluşturmayı planlayabilir. Buna periodontal splint denir.

Buradaki amaç:

• Fonksiyonda konforu artırmak
• Aşırı hareketi olan dişi/dişleri daha stabil hale getirmek
• Bazen periodontal tedavi sürecinde dokuların daha kontrollü iyileşmesine katkı sağlamak
• Kişinin günlük hayatını zorlayan mobiliteyi yönetmek

Splint hangi durumlarda düşünülebilir?

Gece plağı daha çok şu durumlarda gündeme gelir:

• Dişlerde belirgin aşınma veya çatlak bulguları
• Sabahları çene kaslarında yorgunluk, baş–şakak gerginliği
• Restorasyonlarda tekrarlayan kırılma/bozulma
• Diş eti çekilmesiyle birlikte kök hassasiyeti ve aşırı kuvvet şüphesi
• İmplant/kaplama gibi yapıların korunması ihtiyacı (risk profiline göre)

Periodontal splint daha çok şu durumlarda konuşulur:

• Periodontitis sonrası belirgin diş hareketi ve fonksiyon konforsuzluğu
• Çiğneme sırasında tek bir dişte “batma/sızlama” ve mobilite ilişkisi şüphesi
• Bazı dişlerde ilerleyici hareket artışı (altta yatan nedenler değerlendirilerek)
• Tedavi planında protez/ortodonti öncesi stabilite ihtiyacı

Her iki durumda da “splint tek başına yeter” yaklaşımı doğru değildir; asıl hedef, altta yatan riskleri yönetmektir.

Splintin faydaları ve sınırlılıkları

Olası faydalar

• Dişleri ve restorasyonları korumaya yardımcı olabilir
• Bazı kişilerde kas/çene bölgesi şikâyetlerini azaltabilir
• Mobil dişlerde çiğneme konforunu artırabilir
• Kişinin kaygısını azaltıp hijyen rutinine uyumu güçlendirebilir

Sınırlılıklar / dikkat edilmesi gerekenler

• Uygunsuz veya hatalı tasarlanan aparey, kapanış dengesini bozabilir
• Temizliği zorlaştıran splintler, plak birikimini artırabilir
• Periodontal splint varlığında hijyen daha kritik hale gelir (özellikle ara yüzler)
• Splint “yapıldı bitti” değildir; takip ve ayar gerektirebilir

Splint kullanımıyla ilgili pratik noktalar

• “Hazır plak” ürünleri herkese uygun olmayabilir; kişiye özel tasarım daha öngörülebilir sonuç verebilir.
• Plağın düzenli temizliği önemlidir; kötü hijyen ağız kokusu ve irritasyona zemin hazırlayabilir.
• Periodontal splint yapıldıysa diş arası temizliği için uygun araç seçimi (arayüz fırçası vb.) belirleyicidir.
• Kişi takıp çıkarma veya bakım konusunda zorlanıyorsa, planlama buna göre sadeleştirilebilir.