Ek İşlemler
İmplant Cerrahileri Nedir? (Diş İmplantı)
Diş implantı, eksik dişin yerine “kök görevi gören” biyouyumlu bir parçanın çene kemiğine yerleştirilmesi ve bunun üzerine uygun protezin (kaplama/köprü vb.) planlanması prensibine dayanır. İmplant cerrahisi; tek bir diş eksikliğinden tam çene rehabilitasyonuna kadar geniş bir alanda uygulanabilir. Ancak her vaka aynı değildir: kemik miktarı, diş eti yapısı, kapanış ilişkileri, sigara/diyabet gibi riskler ve estetik beklenti gibi faktörler tedavi yolunu belirler; planlama hasta ile birlikte yapılır.
İmplant cerrahisi kimler için düşünülebilir?
Genel olarak implant, eksik dişin fonksiyon ve estetiğini yeniden kazandırmak isteyen kişilerde seçenek olabilir. Uygunluk değerlendirmesinde sıklıkla şu başlıklar ele alınır:
- Çene kemiğinde implantı taşıyacak yeterli hacim/kalite var mı?
- Diş eti sağlığı ve ağız hijyeni sürdürülebilir mi?
- Sigara kullanımı, diyabet kontrolü, kemik metabolizmasını etkileyen durumlar gibi risk faktörleri var mı?
- Büyüme gelişimi devam eden yaş grubunda mı? (Plan buna göre değişebilir.)
- Kapanış (ısırma) kuvvetleri, diş sıkma/gıcırdatma gibi yük faktörleri var mı?
İmplant cerrahisi öncesi planlama nasıl yapılır?
İmplantın başarısı sadece cerrahiyle değil, planlamayla doğrudan ilişkilidir. Sıklıkla:
1) Klinik değerlendirme
Diş eti durumu, komşu dişlerin sağlığı, kapanış ilişkisi ve estetik hedefler değerlendirilir.
2) Görüntüleme (çoğunlukla 3D değerlendirme)
Kemik hacmi, sinüs boşlukları, sinir kanalı gibi anatomik yapılar ve implantın yerleşim güvenliği değerlendirilir.
3) Tedavi senaryosu
Eksik dişin yerine tek implant mı, köprü mü, çoklu implant mı; protez tasarımı ve temizlenebilirlik planı netleştirilir.
İmplant ne zaman yerleştirilir? (Çekimle aynı gün mü, sonra mı?)
İmplantın ne zaman yerleştirileceği; çekim bölgesinin durumu, enfeksiyon varlığı, kemik/diş eti koşulları ve hedefe göre belirlenir. Klinik pratikte yaygın kullanılan zamanlama çerçevesi:
- Hemen (immediate) implant: Çekimle aynı gün implant yerleştirilmesi
- Erken (early) implant: Yumuşak doku iyileşmesi sonrası (yaklaşık haftalar içinde) veya kısmi kemik iyileşmesi döneminde
- Geç (late) implant: Tam kemik iyileşmesi sonrası (aylar sonra)
Cerrahi süreçte neler yapılır?
Vaka tipine göre değişse de genel akış çoğu planlamada şu şekilde ilerler:
- Lokal anestezi ile bölge uyuşturulur.
- İmplantın yerleşeceği alan kontrollü şekilde hazırlanır.
- İmplant kemiğe yerleştirilir ve doku kapatılır (veya bazı protokollerde iyileşme başlığıyla bırakılır).
- İyileşme döneminden sonra implantın üzerine protez bağlantısı planlanır.
Gerekirse: Kemik grefti
Kemik hacmi yetersizse implantın stabilitesini artırmak için greftleme planlanabilir.
Gerekirse: Sinus lift
Üst çenede arka bölgede sinüs boşluğu nedeniyle kemik yüksekliği yetersizse, uygun vakalarda sinüs tabanı yükseltme yaklaşımı değerlendirilebilir.
Osseointegrasyon nedir? (Kaynama süreci)
İmplantın kemiğe tutunup stabil hale gelmesine osseointegrasyon denir. Bu süreç zaman alır; bazı kişilerde birkaç ay içinde tamamlanırken, bazı planlarda daha uzun/kısa protokoller uygulanabilir. “Aynı gün diş” gibi protokoller bazı koşullarda mümkün olsa da, uygunluğu primer stabilite, kemik koşulları ve risk profiline göre değerlendirilir.
İmplant sonrası normal kabul edilebilecek durumlar
İlk günlerde şu şikâyetler görülebilir:
- Hafif–orta düzey ağrı/sızı
- Şişlik, morluk
- Hafif kanama/kanlı tükürük
- Çiğnemede hassasiyet
Bu şikâyetler genellikle kısa sürede azalır; bakım önerileri ve kontrol planı kişiye göre düzenlenir.
Hangi durumlarda geciktirmeden değerlendirme gerekir?
- Artan ve geçmeyen şiddetli ağrı/şişlik
- Kötü kokulu akıntı, ateş gibi enfeksiyon bulguları şüphesi
- İmplant bölgesinde “oynama/hareket” hissi
- Isırınca belirgin ve artan ağrı
- Sürekli/yoğun kanama
Uzun dönem başarı için en kritik konu: bakım ve takip
İmplantlar “çürümese” de implant çevresi dokular iltihaplanabilir. Bu yüzden implantın uzun ömürlü olması için:
- Günlük ağız hijyeninin sürdürülebilir olması
- Protez tasarımının temizlenebilir olması
- Düzenli kontrol/idame programı
Bu başlıklar, peri-implant hastalıkların önlenmesi ve yönetiminde sürecin en belirleyici parçaları arasında yer alır.
