Diş Beyazlatma (Bleaching) Nedir?
Diş beyazlatma, dişlerin doğal rengini birkaç ton açmayı hedefleyen estetik bir uygulamadır. Zamanla çay–kahve, sigara, bazı gıdalar, ağız bakımı alışkanlıkları ve yaşla birlikte oluşan renk değişimleri dişlerde koyulaşmaya yol açabilir. Beyazlatma işlemleri bu renklenmelerin bir kısmında etkili olabilir; ancak her “koyuluk” aynı nedenden oluşmadığı için sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.
Diş rengi neden değişir?
1) Dış kaynaklı (ekstrinsik) renklenmeler
Diş yüzeyine tutunan lekeler genellikle şu kaynaklarla artar:
- Çay, kahve, kırmızı şarap, renkli gıdalar
- Sigara
- Yetersiz temizlik veya plak birikimi
Bu tip renklenmelerde bazen profesyonel temizlikle belirgin azalma görülebilir; beyazlatma her zaman ilk seçenek olmayabilir.
2) İç kaynaklı (intrinsik) renk değişimleri
Dişin iç yapısında oluşan renk değişimi daha farklı bir çerçevede değerlendirilir:
- Yaşa bağlı dentin kalınlaşmasıyla koyulaşma
- Travma sonrası tek dişte koyulaşma
- Bazı antibiyotiklere (ör. tetrasiklin) bağlı renklenmeler
- Gelişimsel mine/dentin farklılıkları
Bu grupta beyazlatma etkili olabilir; ancak “tek seferde çok dramatik” sonuç her vakada beklenmez.
Diş beyazlatma yöntemleri
1) Ofis tipi beyazlatma (klinikte)
- Daha yüksek konsantrasyonlu ajanlar kontrollü uygulanır.
- Daha kısa sürede sonuç alınabildiği durumlar vardır.
- Yumuşak dokular korunur; uygulama hekim kontrolündedir.
2) Ev tipi beyazlatma (hekim kontrolünde, kişiye özel plak)
- Kişiye özel plak + daha düşük konsantrasyonlu jel ile uygulanır.
- Sonuçlar daha kademeli ilerler.
- Düzenli kullanım ve doğru uygulama belirleyicidir.
3) Kombine yaklaşım
Bazı planlarda ofis tipi ile başlanıp ev tipiyle devam edilebilir. Hedeflenen ton ve hassasiyet riskine göre yöntemler birbiriyle tamamlayıcı biçimde planlanabilir.
Beyazlatma kimler için uygun olabilir?
- Genel ağız sağlığı stabil olan, aktif diş eti kanaması belirgin olmayan kişiler
- Dış kaynaklı renklenmesi veya yaşla artan koyulaşması olanlar
- Estetik beklentisi gerçekçi olanlar
Kimlerde daha dikkatli değerlendirme gerekir?
- Aktif diş eti iltihabı ve kanama
- Tedavi edilmemiş çürük veya sızıntılı dolgular
- İleri düzey diş hassasiyeti
- Gebelik/emzirme dönemi (yaklaşım hekim değerlendirmesine göre değişebilir)
- 18 yaş altı (rutin uygulama genellikle önerilmez)
- Tek dişte travmaya bağlı koyulaşma (bazen “içten beyazlatma” seçenekleri konuşulur)
Diş beyazlatma dolgu ve kaplamaları beyazlatır mı?
Hassasiyet olur mu?
Beyazlatma sonrası kısa süreli hassasiyet sık görülebilir. Hassasiyetin şiddeti; yöntem, süre, diş eti çekilmesi, dişin mine yapısı gibi faktörlere göre değişebilir. Çoğu kişide geçicidir ve birkaç gün içinde azalır; bazı kişilerde daha belirgin olabilir.
Sonuç ne kadar sürer?
Kalıcılık kişiye göre değişir. Etkileyen başlıca faktörler: sigara, çay/kahve tüketimi, ağız bakım düzeni, düzenli profesyonel bakım ve diş yapısının “leke tutma” eğilimi.
Beyazlatma sonrası dikkat edilebilecek basit noktalar
- İlk günlerde renkli gıda/içeceklerin etkisi artabilir (süre kişiye göre değişir).
- Düzenli fırçalama + diş arası temizlik, sonucun daha stabil kalmasına yardımcı olur.
- Alışkanlıklar ve hassasiyet düzeyi, bakım önerilerini kişiselleştirir.
Sık sorulan sorular
Ofis tipi mi, ev tipi mi daha iyi?
Önce diş taşı temizliği mi yapılmalı?
Hassasiyet yaşarsam süreç durur mu?
Kaynaklar
- Professional tooth whitening yöntemlerini karşılaştıran sistematik derleme: Bioengineering (2024) – Systematic Review
- Beyazlatmanın restorasyon materyalleri üzerindeki etkilerine dair sistematik derleme: Dent Mater (2004) – Effect of bleaching on restorative materials and restorations (Systematic Review)