Diş eti seviyelendirme, diş etinin “fazla, düzensiz veya asimetrik” göründüğü durumlarda diş eti hattını daha dengeli hale getirmeyi amaçlayan işlemlerin genel adıdır. Bazı kişilerde hedef daha estetik bir gülüşken, bazı kişilerde amaç temizliği kolaylaştırmak, diş eti şişliğine bağlı yalancı cepleri azaltmak veya restoratif tedaviler (dolgu/kaplama) için daha sağlıklı bir çerçeve oluşturmaktır. Hangi yaklaşımın uygun olacağı; diş eti kalınlığı, dişin konumu, kemik seviyesi, gülüş hattı ve kişinin beklentilerine göre hasta ile birlikte planlanır.

Gingivektomi ve gingivoplasti arasındaki fark nedir?

Bu iki terim sık karışır:

• Gingivektomi: Diş etinde “fazlalık” olan dokunun kontrollü şekilde alınmasıdır. Daha çok diş eti büyümeleri, yalancı cep (şişlik kaynaklı derin görünüm) gibi durumlarda gündeme gelir.
• Gingivoplasti: Diş etinin şeklinin “yontularak” daha doğal kontura getirilmesidir. Burada amaç çoğunlukla form düzeltmek ve diş eti kenarını daha estetik/temizlenebilir hale getirmektir.

Birçok vakada bu iki işlem birlikte planlanabilir: Hem fazla doku azaltılır hem de kontur düzenlenir.

Diş eti seviyelendirme hangi durumlarda düşünülür?

En yaygın senaryolar:

• Diş eti hattında asimetri: Ön bölgede diş etleri farklı seviyelerdeyse gülüşte dengesizlik yaratabilir.
• Dişlerin kısa görünmesi: Diş boyu normal olsa bile diş eti fazla göründüğünde dişler kısa algılanabilir.
• Diş eti büyümesi (gingival enlargement): İlaçlar, ortodontik apareyler, hormonal değişimler veya hijyen zorluğu gibi faktörlerle hacim artabilir.
• Temizliğin zorlaşması: Diş eti fazlalığı plak birikimini kolaylaştırıp kanama/şişliği artırabilir.
• Restoratif/protetik hazırlık: Kaplama/lamine gibi işlemler öncesi sınırların stabil ve simetrik olması istenebilir.

Herkese uygulanır mı?

Hayır. Planlama yapılırken şu kriterler göz önünde bulundurulur:

• Periodontal sağlık: Aktif iltihap/kanama kontrol altına alınmadan estetik kontur işlemlerinin öngörülebilirliği düşer.
• Keratinize diş eti miktarı ve doku kalınlığı: Doku çok inceyse veya keratinize doku yetersizse daha konservatif yaklaşım gerekebilir.
• Biyolojik mesafe (diş eti–kemik ilişkisi): Diş etini fazla indirmenin alttaki doku dengelerini bozma riski olabilir; bazı vakalarda farklı bir plan gerekebilir.
• Estetik beklenti: Hedef doğal ve sürdürülebilir sonuç olmalıdır; agresif işlemler uzun vadede çekilme/hassasiyet riskini artırabilir.

İşlem nasıl yapılır?

• Bölge lokal anesteziyle uyuşturulur.
• Fazla doku kontrollü şekilde azaltılır ve/veya diş eti şekli düzenlenir.
• Bazı vakalarda lazer, elektrokoter veya klasik cerrahi aletler tercih edilebilir (seçim; vaka, ekipman ve hekimin yaklaşımına bağlıdır).
• Hedef; diş eti kenarını dişin doğal formuna uygun, temizlenebilir ve stabil bir hatta getirmektir.

İyileşme sürecinde neler beklenir?

• İlk günlerde hafif sızı, hassasiyet ve kanama lekelenmesi görülebilir.
• Diş eti kısa sürede toparlar; ancak dokunun son formunun oturması daha uzun sürebilir.
• Bazı kişilerde geçici soğuk hassasiyeti oluşabilir.
• Bakım önerileri ve kontrol planı kişiye göre düzenlenir; ilk günlerde bölgeyi travmadan korumak önemlidir.

Olası riskler ve gerçekçi beklenti

• Çok agresif planlamalarda çekilme veya hassasiyet riski artabilir.
• Doku çok inceyse hedeflenen simetri daha sınırlı olabilir.
• Bazı durumlarda yalnızca gingivektomi/gingivoplasti değil, farklı tamamlayıcı planlar gerekebilir.

En sağlıklı yaklaşım; hedefi, riskleri ve olası sonucu baştan konuşup, planı hasta ile birlikte netleştirmektir.