Peri-implant mukozitis, implantın etrafındaki diş eti dokusunda (mukoza) görülen iltihap durumudur. En kritik özelliği şudur: Kemik kaybı olmadan seyreder ve çoğu vakada doğru yaklaşımla geri döndürülebilir kabul edilir. Bu nedenle erken dönemde, implantın uzun ömürlü olması açısından “önlenebilir/iyileştirilebilir” bir uyarı işareti gibi düşünmek daha doğru olur.

Bu tablo genellikle implant çevresinde biriken plak (biyofilm) nedeniyle gelişir. Biyofilm uzun süre kontrol edilemezse süreç ilerleyebilir ve kemik kaybının eşlik ettiği peri-implantitis gündeme gelebilir. Bu yüzden mukozitis, “küçük bir kanama” gibi hafife alınmamalı; ama panik de yaratmamalıdır: Doğru planlama, düzenli bakım ve risk kontrolüyle çoğu kişide iyi yönetilir.

Peri-implant mukozitis belirtileri nelerdir?

• İmplant çevresinde fırçalarken kanama
• Diş etinde kızarıklık, şişlik, hassasiyet
• Bazen ağız kokusu / kötü tat
• İmplant çevresinde “rahatsızlık” hissi

Neden olur?

Peri-implant mukozitisin ana tetikleyicisi çoğunlukla biyofilm birikimidir. Biyofilmi artırabilen yaygın faktörler:

• Evde bakımın yetersiz kalması (implant çevresi temizliğinin zor olması)
• Protez/kaplama tasarımının temizliği zorlaştırması (erişilemeyen alanlar)
• İmplant çevresinde kalan fazla siman (bazı simanlı restorasyonlarda)
• Düzenli kontrol ve profesyonel bakımın aksaması
• Sigara kullanımı ve kontrolsüz diyabet gibi riskler (kişiye göre etki değişir)
• Diş sıkma-gıcırdatma gibi yük faktörlerinin eşlik etmesi (tek başına neden gibi düşünülmez; tabloyu zorlaştırabilir)

Peri-implant mukozitis ile peri-implantitis farkı

Bu ayrım genellikle klinik muayene + ölçümler + gerekirse röntgen ile yapılır. Hedef “etiket koymak” değil; doğru ayrımı yapıp uygun planı seçmektir.

Tanı nasıl konur?

Tanı genelde şu parçaların bir araya gelmesiyle netleşir:

• Muayenede implant çevresinde kanama ve iltihap bulguları
• Gerekirse sondlama ile cep/oluk derinliklerinin değerlendirilmesi
• Kemik kaybı şüphesi varsa röntgenle değerlendirme

Tedavide amaç ne?

• İmplant çevresindeki biyofilm yükünü azaltmak
• İltihap bulgularını (kanama/şişlik) kontrol altına almak
• Biyofilmin tekrar birikmesini kolaylaştıran nedenleri (tasarım, alışkanlık, riskler) düzenlemek
• Kişiye uygun idame (takip) düzeni kurmak

Tedavi nasıl yapılır?

1) Profesyonel temizlik ve biyofilm kontrolü

İmplant yüzeyine zarar vermeden, uygun aletlerle implant çevresi temizliği yapılır. Gerektiğinde biyofilm odaklı yaklaşımlar (ör. uygun tozlarla yüzey biyofilm temizliği) planlanabilir. Amaç “kazımak” değil, yüzeyi biyofilmden arındırmak ve dokuyu sakinleştirmektir.

2) Evde bakımın kişiye göre uyarlanması

İmplant çevresi bakımda “klasik fırça + ip” her zaman yeterli olmayabilir. Sıklıkla şu araçlar kişiye göre devreye girer:

• Uygun boy arayüz fırçası
• Tek demet (single-tuft) fırça
• İmplant çevresine uygun diş ipi / süper floss
• Bazı durumlarda su püskürtmeli cihazlar (tek başına yeterli değil; destekleyici)

Asıl hedef: “Çok ürün” değil; sürdürülebilir rutin kurmaktır.

3) Protez/kaplama tasarımının gözden geçirilmesi

Temizlik imkânsızsa, en iyi temizlik bile yetmeyebilir. Bu nedenle hekim; kaplama konturları, taşkın bölgeler, temizlenemeyen girintiler gibi faktörleri değerlendirip düzenleme önerebilir.

4) Risk faktörlerinin yönetimi

Sigara, diyabet kontrolü, ağız kuruluğu, düzenli takip gibi başlıklar “tedavinin kaderini” belirleyebilir. Bu kısım genellikle hasta ile birlikte, gerçekçi ve uygulanabilir şekilde planlanır.

5) Takip (idame) planı

Mukozitis kontrol altına alındıktan sonra en önemli adım, yeniden oluşumu önlemektir. Takip aralığı herkes için aynı değildir; implant sayısı, geçmiş diş eti hastalığı öyküsü, hijyen, sigara/diyabet gibi faktörlere göre belirlenir.

Ne zaman daha dikkatli olmak gerekir?

Aşağıdakiler varsa geciktirmeden değerlendirme planlamak iyi olur:

• Kanamanın düzenli bakıma rağmen devam etmesi
• İmplant çevresinde şişlik ve hassasiyetin artması
• Kötü tat/koku şikâyetinin belirginleşmesi
• İmplant çevresinde “irin” benzeri akıntı şüphesi
• Isırınca ağrı, implantta hareket hissi (bu başka sorunları da düşündürebilir)